اقتصاد شهری و بحران‌های شهری

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی انجمن علمی اقتصاد شهری ایران، علی قادری؛ مترجم کتاب «مباحثی در اقتصاد شهری»، اثر آرتور او سالیوان، در سلسه یادداشت‎هایی، به بررسی مهم‎ترین مقولات مطرح در اقتصاد شهری پرداخته است. تاکنون 4  قسمت از این یادداشت‌ها، با عنوان «اقتصاد شهری چیست و چه ابعادی را در بر می‎گیرد»، «اقتصاد شهری و تحلیل پدیده مسکن»، «خودروها و شکل‌دهی فرم شهری» و «کارکردهای حکومت های محلی در عرصه شهری» منتشر شده است. در این قسمت نیز قادری به بررسی ارتباط اقتصاد شهری و بحران‌های شهری پرداخته است که متن آن را در ذیل با هم مرور می‌کنیم:

جرم و جنایت در شهر با بحران در شهر دو موضوع و مقوله متفاوت هستند. علم اقتصاد شهری به مطالعه صرفه جرم برای مجرم بالقوه و متناسب با آن به برآورد هزینه‌ها و به صرفه بودن یا نبودن اقدامات امنیتی و پیش‌گیرانه پلیس، اقدامات بازدارنده و تادیبی و بازگشت مجرم اصلاح شده و یا نشده و هزینه‌های مربوطه برای شهر و جامعه می پردازد. در بعد محله‌ای ارتباط نرخ وقوع جرایم و جنایت‌های محله در فرار خانوارهای متوسط و یا پردرآمد که عمده مالیات های محله و شهر را پرداخت می کنند مورد بررسی قرار می گیرد. یک محله ناامن می‌تواند فرار اقشار مالیات‌پرداز و پائین آمدن پایه مالیاتی محله را به همراه داشته و آن محله را به سمت فقر و محرومیت به پیش ببرد.

 هزینه ایجاد و حفظ امنیت در صورت بالابودن تناسب مجرمان یک محله نیز برای حکومت محلی بالاتر است همچنین محله‌های برخوردار در مقابل محله‌های ضعیف و محروم، عدالت شهری در توزیع امکانات و رفاه را از خود متاثر می کند. شناخت هزینه‌های جرم و جنایت برای هم مجرمان و هم حکومت شهری از لحاظ تصمیم برای ارتکاب به جرم و یا انجام فعالیت‌های اقتصادی جایگزین و نیز فراهم آوردن فرصت های اقتصادی و کسب و کار توسط حکومت شهری، از اهمیت اساسی برخوردار است. حکومت شهری باید بداند که چه مولفه‌هائی در جلوگیری از بروز جرم و جنایت و تحمیل انتظار هزینه‌های سنگین بر مجرمان بالقوه تاثیر گذار می باشند.

در زمینه بحران‌های شهری می توان به دو نوع بحران‌های طبیعی و مصنوع اشاره کرد که هر دو نوع دارای هزینه‌های متعددی اعم از اقتصادی بر شهر و شهروندان می‌باشند. در بحران‌های طبیعی، به سیل و زلزله و سایر موارد می بایست در سیاستگذاری‌های توسعه شهری در بحث مکانیابی‌ها، خدمات‌رسانی به شهروندان، جابجایی‌ها و مواردی از این دست با هدف به حداقل رساندن خسارات احتمالی توجه کرد. در بحران های مصنوع همچون تروریسم و جرایم و جنایت ها می بایست به زمینه‌های شهری پیدایش و پرورش چنین رفتارهای مجرمانه‌ای توجه کرد. مکانیابی‌ها، نوع سیاست‌های مالیاتی و اقشار هدف و منتفع، مهاجرت به و از محله های شهری و نوع تناسب خانوارها در یک محله از نظر نژاد، مذهب، رنگ پوست و غیره، میزان دسترسی به خدمات آموزشی و تکمیل و ادامه تحصیلات در مقاطع عالیه ، نوع و میزان درآمد و... همگی از مواردی هستند که در اقتصاد شهری و با استفاده از اصول و روش های مربوطه می توان نسبت به برنامه ریزی مناسب برای رفع این مسائل اقدام کرد.